บทนำ: วันที่ชื่อของคุณไปทำงานแทนคนอื่น โดยที่คุณไม่รู้ตัว
หมอคนหนึ่งพบว่าชื่อของเธอ และภาพใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมของเธอ ถูกคนอื่นเอาไปใช้อ้างว่าตัวเองเป็นแพทย์ที่ “มีประสบการณ์ด้านเสริมความงามและชะลอวัย” ผู้ใช้บริการหลงเชื่อ ส่วนชื่อเสียงที่เสียไปเป็นของหมอตัวจริง
เธอร้องเรียนตาม PDPA
คำตอบที่ได้คือ ไม่รับเรื่อง
ไม่ใช่เพราะเธอไม่ได้รับความเสียหาย แต่เพราะข้อเท็จจริงที่มี ยืนยันไม่ได้ว่าคนที่เธอร้องเป็น “ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล” ที่ทำผิดกฎหมายฉบับนี้ ประโยคเดียวนี้คือกุญแจของทั้งตอน
อีก 2 เรื่องในตอนนี้เริ่มจากความรู้สึกเดียวกัน คือ “นี่ไม่ใช่ฉัน แต่ระบบบอกว่าเป็นฉัน” ผู้หญิงคนหนึ่งเช็กแล้วพบเบอร์มือถือที่เธอไม่เคยเปิด ลงทะเบียนด้วยเลขบัตรประชาชนของเธอ และผู้ชายคนหนึ่งได้รับแจ้งจากแอปขนส่งว่าเขาเป็น “ผู้ส่ง” พัสดุที่ส่งมาหาตัวเขาเอง ทั้งที่เขาไม่ได้ส่ง
ทั้ง 3 เรื่องจบไม่เหมือนกัน และความต่างนั้นตอบคำถามที่คนถามเรามากที่สุดในปีนี้ โดนสวมรอยแล้ว ร้อง PDPA ได้ไหม หรือต้องไปทางอื่น?
ถ้าคุณเป็นเจ้าของธุรกิจที่รับบัตรประชาชน รับชื่อผู้ส่ง หรือเปิดบัญชีให้ลูกค้าทุกวัน คำถามที่ควรถามตัวเองคือ ระบบของคุณกำลังช่วยคนสวมรอยอยู่หรือเปล่า?
นี่คือ ตอนที่ 7 ตอนสุดท้าย ของซีรีส์ “คดี PDPA จริง” ตอนก่อน ๆ ได้แก่ ตอนที่ 1 บริษัทโพสต์ว่าพนักงานพ้นสภาพ ตอนที่ 2 5 เรื่องจริงของมุมกล้องวงจรปิด ตอนที่ 3 5 เรื่องจริงของฝ่าย HR ตอนที่ 4 โพสต์ทวงหนี้ผู้เช่า ตอนที่ 5 ดราม่าโซเชียลที่ PDPA ช่วยไม่ได้ และตอนที่ 6 แอปติ๊กยินยอมให้เองและสิทธิขอลบ
โดนสวมรอยตัวตน PDPA ช่วยได้แค่ไหน?
PDPA ช่วยได้เต็มที่เมื่อมีธุรกิจหรือหน่วยงานที่เป็นผู้ควบคุมข้อมูลเข้ามาเกี่ยว เช่น ค่ายมือถือที่เก็บข้อมูลลงทะเบียน หรือบริษัทขนส่งที่บันทึกชื่อผู้ส่ง แต่ช่วยได้น้อยเมื่อคนสวมรอยเป็นบุคคลทั่วไป กรณีหลัง เครื่องมือหลักมักเป็นกฎหมายอาญา พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ หรือกฎหมายวิชาชีพ
เหตุผลอยู่ที่โครงสร้างของกฎหมาย หน้าที่ส่วนใหญ่ใน PDPA เขียนไว้ให้ “ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล” คือคนหรือองค์กรที่ตัดสินใจว่าจะเก็บ ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลเพื่ออะไร ตามมาตรา 6 เช่น ต้องดูแลให้ข้อมูลถูกต้องตามมาตรา 35 ต้องรักษาความปลอดภัยและแจ้งเหตุละเมิดตามมาตรา 37 และต้องตอบคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูล
ส่วนคนที่แอบเอาชื่อเราไปใช้คนเดียว มักไม่ได้ “ประมวลผลข้อมูลเป็นระบบ” แบบที่ PDPA ออกแบบมาจัดการ และถ้าทำเพื่อประโยชน์ส่วนตัวล้วน ๆ มาตรา 4 (1) ยังยกเว้นไว้ด้วย อ่านเรื่องข้อยกเว้นนี้เพิ่มได้ใน ตอนที่ 5 ดราม่าโซเชียลที่ PDPA ช่วยไม่ได้ และใน โพสต์รูปคนอื่นผิด PDPA หรือไม่ สคส. ตอบตำรวจแล้ว 8 เรื่อง
ดูภาพรวม 3 เรื่องก่อน
| เรื่อง | ผู้ถูกร้อง | ข้อมูลที่ถูกใช้ | สิ่งที่ผู้ร้องต้องการ | ประเด็นหลัก |
|---|---|---|---|---|
| 1 | บุคคลธรรมดาคนหนึ่ง | ชื่อและภาพใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรม | ให้ถือเป็นเหตุละเมิดข้อมูล | ผู้ถูกร้องเป็นผู้ควบคุมข้อมูลหรือไม่ |
| 2 | ค่ายโทรศัพท์มือถือ | เลขบัตรประชาชน | ยกเลิกเบอร์ที่ไม่ใช่ของตัวเอง | ความถูกต้องของข้อมูลลงทะเบียน |
| 3 | บริษัทขนส่งพัสดุ | ชื่อ นามสกุล ที่อยู่ และเบอร์โทร | ตรวจสอบการใช้ข้อมูลโดยไม่ได้รับความยินยอม | ระบบรับชื่อผู้ส่งโดยไม่ยืนยันตัวตน |
อ่านก่อนไปต่อ: เรื่องเล่าในบทความนี้สรุปจากเอกสารผลการพิจารณาของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ คณะที่ 2 สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) ที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ เราเล่าเฉพาะข้อเท็จจริงที่อยู่ในเอกสาร ไม่เติมรายละเอียดที่เอกสารไม่ได้เขียน และไม่ระบุชื่อบุคคลหรือองค์กร ส่วนที่เป็นข้อคิดหรือคำแนะนำเป็นความเห็นของผู้เขียน
เรื่องที่ 1: ชื่อและใบอนุญาตของหมอตัวจริงถูกเอาไปแอบอ้าง ทำไมร้องตาม PDPA แล้วไม่รับเรื่อง?
เพราะรายละเอียดตามคำร้องยืนยันไม่ได้ว่าผู้ถูกร้องเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลที่ฝ่าฝืน PDPA คณะกรรมการจึงพิจารณาวินิจฉัยไม่ได้ และไม่รับเรื่อง ความเสียหายของหมอตัวจริงเป็นเรื่องจริง แต่ PDPA ไม่ใช่ประตูที่เปิดรับเรื่องแบบนี้
ผู้ร้องเป็นผู้หญิงคนหนึ่ง เธอเป็นแพทย์ที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรม เรื่องที่เธอเล่ามีดังนี้
- มีคน นำชื่อและภาพใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมของเธอ ซึ่งได้มาจาก เว็บไซต์ของแพทยสภา ไปใช้
- คนนั้น แอบอ้างว่าเป็นแพทย์ที่ได้รับใบอนุญาตเลขที่นั้น และมีประสบการณ์ด้านการเสริมความงามและชะลอวัย
- ผลคือ ผู้ใช้บริการและประชาชนหลงผิด ส่วนเธอ ได้รับความเสียหายและเสียชื่อเสียง
- เธอเห็นว่านี่เป็น เหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลที่ต้องแจ้งต่อ สคส.

คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ คณะที่ 2 เห็นว่า รายละเอียดข้อเท็จจริงและข้อมูลตามคำร้องยืนยันไม่ได้ว่าผู้ถูกร้องเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ที่กระทำการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล จึงพิจารณาวินิจฉัยไม่ได้ และมีคำสั่งไม่รับเรื่องตามข้อ 8 (2) ของระเบียบว่าด้วยการยื่น การไม่รับเรื่อง การยุติเรื่อง การพิจารณา และระยะเวลาในการพิจารณาคำร้องเรียน พ.ศ. 2565 (ผลการพิจารณาที่ 18/2566 ลงวันที่ 30 สิงหาคม 2566)
ความเห็นผู้เขียน: เรื่องนี้มี 2 ความเข้าใจที่คนจำนวนมากคิดเหมือนผู้ร้อง และควรแก้ให้ตรง
ข้อแรก “เหตุละเมิดข้อมูลที่ต้องแจ้ง สคส.” ตามมาตรา 37 (4) เป็นหน้าที่ของผู้ควบคุมข้อมูลที่ระบบของตัวเองมีปัญหา เช่น ข้อมูลรั่ว ถูกเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือสูญหาย ในเรื่องนี้ข้อมูลมาจากเว็บไซต์ที่เปิดให้ประชาชนตรวจสอบใบอนุญาตแพทย์ได้อยู่แล้ว ซึ่งเป็นการเผยแพร่ที่มีเหตุผลรองรับ ไม่ใช่ระบบที่รั่ว ปัญหาจริงอยู่ที่ คนที่เอาข้อมูลไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ไม่ใช่ตัวเว็บไซต์ ดูว่าเหตุแบบไหนต้องแจ้งจริงได้ที่ ข้อมูลรั่ว ต้องทำอะไรบ้างใน 72 ชั่วโมงแรก
ข้อสอง ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังเป็นข้อมูลส่วนบุคคล แต่การที่มันเป็นข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้แปลว่า PDPA เป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดเสมอ เมื่อคนผิดคือคนที่ปลอมตัวเป็นเรา เครื่องมือที่ตรงกว่ามักเป็นกฎหมายอื่น
| ช่องทาง | ใช้เมื่อไร | กฎหมายที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| แจ้งความกับตำรวจ | มีคนถูกหลอกให้จ่ายเงินเพราะเชื่อว่าเป็นหมอตัวจริง | ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 342 ฉ้อโกงโดยแสดงตนเป็นคนอื่น โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| แจ้งความกรณีออนไลน์ | มีการโพสต์ข้อมูลเท็จหรือภาพที่ตัดต่อจนเสียชื่อเสียง | พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14 และ 16 |
| แจ้งแพทยสภา | ผู้แอบอ้างให้บริการทางการแพทย์จริงโดยไม่มีใบอนุญาต | พ.ร.บ.วิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 มาตรา 26 โทษตามมาตรา 43 จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| ฟ้องเรียกค่าเสียหาย | ชื่อเสียงหรือรายได้เสียหาย | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เรื่องละเมิด |
| รายงานแพลตฟอร์ม | เพจหรือบัญชีที่แอบอ้างยังเปิดอยู่ | นโยบายของแพลตฟอร์มเรื่องการปลอมตัว |
ข่าวในต่างประเทศและในไทยช่วงหลังมีรูปแบบเดียวกันมากขึ้น คือการใช้ชื่อหรือหน้าคนที่น่าเชื่อถือไปขายของ เช่น ก.ล.ต. เตือนเว็บลงทุนปลอมที่ใช้รูปผู้บริหาร และ โฆษณาลงทุนที่ใช้ Deepfake ต้องเช็กอย่างไร สำหรับหมอ ทนาย หรือนักบัญชีที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนสาธารณะ ควรค้นชื่อตัวเองบนโซเชียลเป็นระยะ เพราะคนแรกที่รู้ว่าถูกสวมรอยมักเป็นลูกค้าที่ถูกหลอกไปแล้ว
ถ้าตัดสินใจดำเนินคดีอาญาและมอบให้ทนายหรือคนอื่นไปแจ้งความแทน ดูหัวข้อที่ต้องมีใน หนังสือมอบอำนาจดำเนินคดีอาญา
เรื่องที่ 2: เช็กแล้วเจอเบอร์ที่ไม่ใช่ของเรา ลงทะเบียนด้วยเลขบัตรประชาชนของเรา ต้องทำอย่างไร?
ให้แจ้งค่ายมือถือที่เบอร์นั้นลงทะเบียนอยู่ให้ยกเลิก เพราะค่ายเป็นผู้ควบคุมข้อมูลที่ต้องดูแลให้ข้อมูลลงทะเบียนถูกต้อง ในเรื่องนี้ค่ายยกเลิกเบอร์ที่ไม่ใช่ของผู้ร้องแล้ว ผู้ร้องจึงถอนเรื่องเอง และคณะกรรมการยุติเรื่อง
ผู้ร้องเป็นผู้หญิงคนหนึ่ง เธอ กรอกเลขบัตรประชาชนของตัวเองในแอปพลิเคชันของค่ายมือถือ เพื่อตรวจดูว่ามีเบอร์อะไรลงทะเบียนในชื่อเธอบ้าง
ผลที่ได้คือ 3 เบอร์
- 2 เบอร์เป็นของเธอจริง
- อีก 1 เบอร์ไม่ใช่ของเธอ เธอไม่เคยเปิด ไม่เคยใช้
เธอต้องการเพียงอย่างเดียว คือ ให้ค่ายยกเลิกเบอร์นั้น

คณะกรรมการตรวจสอบแล้วพบว่า ค่ายมือถือได้ยกเลิกเบอร์ดังกล่าวแล้ว และ ผู้ร้องขอถอนเรื่องร้องเรียนเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2566 จึงมีคำสั่งยุติเรื่อง (ผลการพิจารณาที่ 19/2566 ลงวันที่ 30 สิงหาคม 2566)
ความเห็นผู้เขียน: เรื่องนี้จบเร็ว และนี่คือภาพที่ PDPA ทำงานได้ดีที่สุด เพราะมี ผู้ควบคุมข้อมูลที่ชัดเจน คือค่ายมือถือ ซึ่งมีหน้าที่ตามมาตรา 35 ต้องดูแลให้ข้อมูลส่วนบุคคล ถูกต้อง เป็นปัจจุบัน สมบูรณ์ และไม่ทำให้เข้าใจผิด และเจ้าของข้อมูลมีสิทธิขอให้แก้ข้อมูลให้ถูกต้องตามมาตรา 36
คำถามที่ใหญ่กว่าคือ เบอร์ที่สามมาจากไหน เอกสารไม่ได้บอก อาจเป็นความผิดพลาดตอนลงทะเบียน หรือมีคนใช้เลขบัตรของเธอ แต่ไม่ว่าทางไหน ผลเหมือนกัน คือ มีเบอร์โทรที่ระบบเชื่อว่าเป็นของเธอ ถ้าเบอร์นั้นถูกใช้โทรหลอกคนอื่น หรือใช้รับ OTP เปิดบัญชีออนไลน์ คนที่ถูกตามตัวก่อนคือเจ้าของบัตร
นี่ไม่ใช่ความกังวลที่เกินจริง ข่าว Deepfake สวมหน้าขอซิมใหม่ ดูดคริปโต 162 ล้านบาท แสดงว่าเบอร์มือถือคือกุญแจของบัญชีการเงิน และ ทำไมมิจฉาชีพรู้ข้อมูลเรา เล่าว่า สคส. เจอข้อมูลคนไทย 2.9 หมื่นรายในเครื่องคอมพิวเตอร์ของแก๊งสแกมเมอร์
สิ่งที่ทำได้วันนี้ ไม่ต้องรอให้เกิดเรื่อง
- เช็กเบอร์ทั้งหมดที่ลงทะเบียนด้วยบัตรประชาชนของเรา ผ่านแอป “3 ชั้น” ของ กสทช. (ตรวจ แจ้ง ล็อก) หรือที่ 3steps.nbtc.go.th ซึ่งล็อกไม่ให้เปิดซิมใหม่ด้วยบัตรของเราได้ด้วย
- ถ้าเจอเบอร์ที่ไม่ใช่ของเรา แจ้งค่ายมือถือเจ้าของเบอร์ให้ยกเลิก ขอเลขอ้างอิงการแจ้ง และเก็บหลักฐานไว้
- ถ้าค่ายไม่ตอบหรือไม่แก้ ใช้หลักฐานนั้นยื่นเรื่องต่อ กสทช. หรือร้องเรียนตาม PDPA เพราะค่ายเป็นผู้ควบคุมข้อมูล
- ระวังรหัส
*179*เลขบัตร#รหัสนี้เช็กได้แค่ว่าซิม ที่ใช้โทรอยู่ ลงทะเบียนตรงกับเลขบัตรนั้นหรือไม่ ไม่ได้แสดงรายการเบอร์ทั้งหมดในชื่อเรา
กสทช. ยังกำหนดตั้งแต่ 16 มกราคม 2567 ว่า คนที่ถือ 6 เบอร์ขึ้นไปต่อค่ายต้องยืนยันตัวตน ไม่เช่นนั้นจะถูกระงับบริการ กติกานี้ช่วยตัดซิมผีที่ลงทะเบียนในชื่อคนอื่นได้ส่วนหนึ่ง แต่ไม่ช่วยถ้ามีเบอร์แปลกในชื่อเราแค่เบอร์เดียวแบบเรื่องนี้ ดังนั้นการเช็กเองยังจำเป็น
ส่วนธุรกิจที่รับข้อมูลลูกค้าแล้วถูกลูกค้าขอแก้หรือขอลบ อย่าปล่อยคำขอค้าง ดูวิธีตอบให้ทันใน ลูกค้าขอดู ขอลบ ขอหยุดใช้ข้อมูล ตอบอย่างไรให้ทันกำหนด และ คู่มือรับมือคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูล
เรื่องที่ 3: แอปขนส่งบอกว่าเราเป็นผู้ส่งพัสดุ ทั้งที่เราไม่ได้ส่ง ใครต้องรับผิดชอบ?
คนที่แอบใช้ชื่อเป็นผู้ส่งคือผู้กระทำ แต่บริษัทขนส่งเป็นผู้ควบคุมข้อมูลของระบบที่บันทึกชื่อนั้น จึงเป็นฝ่ายที่เจ้าของข้อมูลร้องเรียนให้ตรวจสอบได้ ในเรื่องนี้ทั้งสองฝ่ายเจรจาตกลงกันได้ ผู้ร้องถอนเรื่อง และคณะกรรมการยุติเรื่อง
ผู้ร้องเป็นผู้ชายคนหนึ่ง เรื่องของเขาแปลกกว่าที่คิด
- มีคน ใช้ชื่อ นามสกุล ที่อยู่ และเบอร์โทรศัพท์ของเขา ไปส่งพัสดุผ่านบริษัทขนส่ง
- ปลายทางของพัสดุคือ ตัวเขาเอง
- ต่อมาเขา ได้รับแจ้งทางแอปพลิเคชันของบริษัทขนส่ง ว่าเขาเป็นผู้ส่งพัสดุชิ้นนั้น ทั้งที่เขาไม่ได้ทำอะไรเลย
เขาจึงขอให้ตรวจสอบ เพราะเห็นว่า ข้อมูลส่วนบุคคลของเขาถูกนำไปใช้โดยไม่ได้รับความยินยอม

คณะกรรมการเห็นว่า คู่กรณีเจรจาตกลงประนอมข้อพิพาทกันเรียบร้อยแล้ว และผู้ร้อง มีหนังสือขอถอนคำร้องเรียนเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2566 จึงไม่มีประเด็นต้องพิจารณาวินิจฉัยตามข้อ 13 (6) ของระเบียบว่าด้วยการยื่น การไม่รับเรื่อง การยุติเรื่อง การพิจารณา และระยะเวลาในการพิจารณาคำร้องเรียน พ.ศ. 2566 และมีคำสั่งยุติเรื่อง (ผลการพิจารณาที่ 4/2567 ลงวันที่ 24 มกราคม 2567)
ความเห็นผู้เขียน: เอกสารไม่ได้บอกว่าใครส่งและส่งอะไร แต่รูปแบบ “ใช้ชื่อเหยื่อเป็นผู้ส่ง แล้วส่งของมาหาเหยื่อเอง” คล้ายกลโกงที่ต่างประเทศเรียกว่า brushing คือส่งของให้คนที่ไม่ได้สั่งเพื่อสร้างประวัติการขายหรือรีวิวปลอม หรือเป็นการเตรียมหลอกเก็บเงินปลายทาง สิ่งที่ทำให้กลโกงนี้ทำได้ง่ายคือ ระบบที่รับชื่อผู้ส่งตามที่กรอก โดยไม่ยืนยันว่าเป็นคนคนนั้นจริง
สำหรับบริษัทขนส่ง เรื่องนี้ถามคำถามที่ไม่สบายใจ 2 ข้อ
- เมื่อระบบบันทึกชื่อผู้ส่งที่ผิด ข้อมูลในระบบก็ไม่ถูกต้อง ซึ่งชนกับหน้าที่ตามมาตรา 35 แม้คนกรอกจะเป็นคนอื่นก็ตาม
- การแจ้งเตือนในแอปที่บอกว่า “คุณเป็นผู้ส่ง” ทำให้เจ้าของข้อมูลเห็นว่าชื่อของเขาอยู่ในระบบอย่างไม่ถูกต้อง และนั่นคือจุดเริ่มของการร้องเรียน
ข่าวดีคือทิศทางของตลาดกำลังเปลี่ยน Digital Post ID ทำให้กล่องพัสดุไม่ต้องโชว์ข้อมูล และ ร่าง พ.ร.บ.ไปรษณีย์ที่จะให้ผู้ส่งพัสดุทุกรายต้องมีใบอนุญาต ส่วนเรื่องว่าเมื่อของหรือข้อมูลหายระหว่างขนส่ง ใครต้องแจ้ง สคส. อ่าน ขนส่งทำซองเอกสารลูกค้าหาย ใครต้องแจ้ง
ถ้าคุณเป็นร้านออนไลน์ที่จ้างคลังสินค้าหรือขนส่งภายนอก ให้เขียนเรื่องการยืนยันผู้ส่ง การเก็บรักษาข้อมูล และการแจ้งเหตุไว้ในสัญญา ดูหัวข้อที่ควรมีใน สัญญารับฝากและจัดส่งสินค้า (Fulfillment) และดูว่าเมื่อไรต้องทำ ข้อตกลงประมวลผลข้อมูล (DPA)
โดนสวมรอยแล้ว ควรร้องที่ไหน PDPA หรือกฎหมายอื่น?
ดูก่อนว่าคนที่ทำให้ข้อมูลผิดหรือรั่วเป็นใคร ถ้าเป็นธุรกิจหรือหน่วยงานที่เก็บข้อมูลของเรา ให้เริ่มจากคำขอใช้สิทธิกับองค์กรนั้น แล้วร้อง PDPA ถ้าไม่ได้รับการแก้ไข ถ้าเป็นคนที่แอบอ้างเป็นเรา ให้ใช้กฎหมายอาญา พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ หรือกฎหมายวิชาชีพ หลายกรณีใช้คู่กันได้
| สถานการณ์ | ใครควรถูกขอให้แก้ | ช่องทางหลัก | ตัวอย่างในบทความ |
|---|---|---|---|
| มีเบอร์ บัญชี หรือสมาชิกภาพในชื่อเราที่เราไม่ได้เปิด | องค์กรที่เปิดให้ | คำขอแก้หรือลบข้อมูล แล้วร้อง PDPA ถ้าไม่แก้ | เรื่องที่ 2 |
| ระบบขององค์กรบันทึกว่าเราทำสิ่งที่เราไม่ได้ทำ | องค์กรเจ้าของระบบ | คำขอแก้ข้อมูล มาตรา 35 และ 36 | เรื่องที่ 3 |
| คนแอบอ้างเป็นเราเพื่อหลอกเอาเงินคนอื่น | ผู้แอบอ้าง | แจ้งความ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 342 | เรื่องที่ 1 |
| คนโพสต์ข้อมูลเท็จหรือภาพตัดต่อเกี่ยวกับเรา | ผู้โพสต์และแพลตฟอร์ม | พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 และ 16 รายงานแพลตฟอร์ม | |
| คนเอาบัตรประชาชนของเราไปแสดงว่าเป็นเรา | ผู้ใช้บัตร | พ.ร.บ.บัตรประจำตัวประชาชน อาจเข้ามาตรา 15 | |
| องค์กรทำข้อมูลของเรารั่วจนถูกเอาไปสวมรอย | องค์กรที่ทำรั่ว | ร้อง PDPA มาตรา 37 และเรียกค่าเสียหายมาตรา 77 |
ตารางนี้เป็นความเห็นของผู้เขียน ข้อเท็จจริงแต่ละเรื่องต่างกัน สิ่งที่ควรจำคือ PDPA ไม่ได้ถูกออกแบบมาจับคนสวมรอย แต่ถูกออกแบบมาบังคับให้องค์กรที่ถือข้อมูลของเราทำงานให้ถูก ยิ่งองค์กรทำหน้าที่ดี คนสวมรอยยิ่งทำงานยาก
ถ้าตำรวจขอข้อมูลจากค่ายมือถือหรือบริษัทขนส่งเพื่อตามตัวคนสวมรอย ฝั่งธุรกิจควรรู้ว่าส่งให้ได้แค่ไหน อ่าน ตำรวจขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งให้ได้แค่ไหน
รู้ตัววันนี้ว่าถูกสวมรอย ต้องทำอะไรบ้างใน 24 ชั่วโมงแรก?
ทำ 6 อย่างตามลำดับนี้ เก็บหลักฐาน ปิดช่องทางที่ยังเปิดอยู่ แจ้งองค์กรที่เกี่ยวข้อง แจ้งความ เตือนคนรอบตัว และติดตามผล ยิ่งเริ่มเร็ว ความเสียหายต่อชื่อเสียงและเงินยิ่งน้อย

| ลำดับ | ทำอะไร | เพราะอะไร |
|---|---|---|
| 1 | แคปหน้าจอทุกอย่างพร้อมวันเวลาและลิงก์ โพสต์ เพจ ข้อความ แจ้งเตือนในแอป | หลักฐานหายเร็วมาก เมื่อผู้แอบอ้างรู้ตัว |
| 2 | เช็กเบอร์ในชื่อเราด้วยแอป 3 ชั้น และล็อกบัตร | ตัดทางเปิดซิมใหม่ในชื่อเรา (เรื่องที่ 2) |
| 3 | แจ้งองค์กรที่ระบบบันทึกข้อมูลผิด เป็นลายลักษณ์อักษร ขอเลขอ้างอิง | เริ่มนับเวลาตอบคำขอ และเป็นหลักฐานถ้าต้องร้อง PDPA (เรื่องที่ 2 และ 3) |
| 4 | แจ้งความ ที่สถานีตำรวจ หรือแจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th | ใช้กับคนที่แอบอ้าง และเป็นเอกสารที่ธนาคารหรือค่ายมือถือมักขอ (เรื่องที่ 1) |
| 5 | เตือนลูกค้า คนไข้ หรือคนรอบตัว ผ่านช่องทางทางการของเรา | ลดจำนวนคนที่ถูกหลอกต่อ และแสดงว่าเราไม่ได้เกี่ยวข้อง |
| 6 | ติดตามผลทุก 7 วัน และบันทึกทุกครั้งที่ติดต่อ | เรื่องสวมรอยมักต้องใช้หลายช่องทางพร้อมกัน |
ลำดับนี้เป็นความเห็นของผู้เขียน ถ้าความเสียหายเกี่ยวกับเงินในบัญชีธนาคาร ให้โทรหาธนาคารเป็นอันดับแรก ก่อนทำข้ออื่น
ธุรกิจที่รับข้อมูลยืนยันตัวตน ต้องทำอะไรไม่ให้ระบบกลายเป็นเครื่องมือของคนสวมรอย? เช็กลิสต์ 10 ข้อ
ถ้าข้อไหนตอบไม่ได้ ให้แก้ข้อนั้นก่อน เรื่องที่ 2 และ 3 แสดงว่าคนสวมรอยไม่จำเป็นต้องเจาะระบบ แค่กรอกข้อมูลของคนอื่นในระบบที่ไม่ถามต่อก็พอ ทั้ง 10 ข้อนี้ใช้ได้กับค่ายมือถือ ขนส่ง ฟินเทค คลินิก ร้านออนไลน์ และธุรกิจสมาชิก
- ยืนยันตัวตนให้เหมาะกับความเสี่ยง การเปิดเบอร์ เปิดบัญชี หรือรับเงินต้องเข้มกว่าการสมัครรับข่าว
- อย่าเชื่อชื่อผู้ส่งหรือชื่อผู้สมัครตามที่กรอก ถ้าชื่อนั้นจะถูกใช้แสดงต่อคนอื่นหรือใช้ทางกฎหมาย (เรื่องที่ 3)
- มีช่องทางให้เจ้าของข้อมูลแจ้งว่า “นี่ไม่ใช่ฉัน” ที่หาเจอง่าย และมีคนรับเรื่องจริง
- ตั้งเวลาตอบคำขอแก้หรือลบข้อมูลไว้ชัด และส่งเลขอ้างอิงให้ทุกครั้ง (เรื่องที่ 2)
- ส่งการแจ้งเตือนไปยังเจ้าของข้อมูลเมื่อมีการเปิดบริการใหม่ในชื่อเขา การแจ้งเตือนในเรื่องที่ 3 คือสิ่งที่ทำให้เจ้าของข้อมูลรู้ตัว
- ตรวจทานข้อมูลที่ระบบเก็บอยู่เป็นระยะ เพื่อทำตามมาตรา 35 ข้อมูลที่ผิดคือความเสี่ยงไม่ใช่แค่ความรก
- ซ่อนหรือย่อข้อมูลบนเอกสารที่คนอื่นเห็น เช่น ใบปะหน้าพัสดุ ใบเสร็จ หน้าจอพนักงาน
- เขียนเรื่องการยืนยันตัวตน ความปลอดภัย และการแจ้งเหตุลงในสัญญากับผู้รับจ้าง ทั้งคลังสินค้า ตัวแทน และระบบภายนอก
- มีแผนรับมือเหตุละเมิดข้อมูลที่ซ้อมแล้ว ถ้าข้อมูลรั่วต้องแจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงตามมาตรา 37 (4) เมื่อมีความเสี่ยงต่อสิทธิของเจ้าของข้อมูล
- อบรมพนักงานหน้าร้านและคอลเซ็นเตอร์ ให้รู้จักกลโกงสวมรอย เพราะพวกเขาคือคนแรกที่เห็นคำขอแปลก ๆ
ข้อ 10 คือข้อที่คนลืมบ่อยที่สุด ทั้งที่พนักงานคือด่านแรกของการยืนยันตัวตน ถ้าอยากให้ทีมมีทักษะนี้ติดตัว ลองดูคอร์สพัฒนาทักษะคนทำงานที่ Skillno (เร็ว ๆ นี้) ส่วนข้อ 9 ถ้ายังไม่มีแผน ดู คู่มือแจ้งเหตุข้อมูลรั่วภายใน 72 ชั่วโมง และถ้าผู้รับจ้างของคุณเป็นคนทำรั่ว อ่าน ผู้รับจ้างทำข้อมูลรั่ว ใครต้องแจ้งใคร ภายในกี่ชั่วโมง หรือวัดความพร้อมทั้งธุรกิจแบบเร็ว ๆ ด้วย ตรวจสุขภาพ PDPA 10 ข้อ ฟรี
ระบบปล่อยให้คนสวมรอยใช้ข้อมูลลูกค้า ธุรกิจเสี่ยงอะไรบ้าง? 4 ชั้นที่ควรรู้
ความเสี่ยงมีทั้งคำสั่งของคณะกรรมการ ค่าปรับทางปกครอง ค่าเสียหายทางแพ่ง และความเชื่อใจที่หายไป แม้ธุรกิจจะไม่ใช่คนสวมรอยเอง แต่ถ้าระบบเปิดช่องหรือดูแลข้อมูลไม่ดี ก็เป็นฝ่ายที่ถูกร้องเรียนได้
| ชั้น | ความเสี่ยง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | คำสั่งของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ | สั่งให้แก้ไขหรือระงับการกระทำได้ตามมาตรา 90 |
| 2 | โทษปรับทางปกครอง | ไม่รักษาความปลอดภัยหรือไม่แจ้งเหตุละเมิดตามมาตรา 37 ปรับไม่เกิน 3,000,000 บาทตามมาตรา 83 ถ้าเป็นข้อมูลอ่อนไหว เช่น ข้อมูลสุขภาพหรือข้อมูลชีวภาพ ไม่เกิน 5,000,000 บาทตามมาตรา 84 |
| 3 | ความรับผิดทางแพ่ง | เจ้าของข้อมูลเรียกค่าสินไหมทดแทนได้ตามมาตรา 77 และศาลสั่งค่าสินไหมเชิงลงโทษเพิ่มได้ไม่เกิน 2 เท่าตามมาตรา 78 |
| 4 | ความเชื่อใจของลูกค้า | ลูกค้าที่เจอเบอร์แปลกในชื่อตัวเอง จะจำชื่อค่ายมือถือ ไม่ได้จำชื่อคนที่สวมรอย |
กฎหมายใหม่ยังเพิ่มแรงกดดันให้ธุรกิจที่เป็นช่องทางของมิจฉาชีพ ดู พ.ร.ก.อาชญากรรมทางเทคโนโลยีฉบับใหม่ ใครต้องรับผิดเมื่อโดนแก๊งคอลเซ็นเตอร์หลอก ส่วนภาพรวมเรื่องร้องเรียนในไทย ดู สถิติ PDPA ร้องเรียน 4,210 เรื่อง และอ่านโทษทั้งหมดได้ที่ คู่มือโทษตาม PDPA
ปิดซีรีส์ 7 ตอน: บทเรียนเดียวที่ทุกตอนบอกเหมือนกันคืออะไร?
ทุกตอนบอกเหมือนกันว่า PDPA ไม่ได้ถามว่าคุณตั้งใจดีหรือไม่ แต่ถามว่าคุณมีเหตุผลทางกฎหมายในการใช้ข้อมูลหรือเปล่า และระบบของคุณทำตามเหตุผลนั้นจริงไหม 7 ตอนนี้เล่าเรื่องร้องเรียนจริงจากคนธรรมดา ตั้งแต่ประกาศพนักงานพ้นสภาพ ไปจนถึงคนที่โดนสวมรอย
| ตอน | เรื่อง | บทเรียนสั้นที่สุด |
|---|---|---|
| 1 | ประกาศพนักงานพ้นสภาพ | เบลอหน้าแล้วก็ยังระบุตัวได้ |
| 2 | มุมกล้องวงจรปิด | กล้องของเรา ห้ามมองบ้านคนอื่น |
| 3 | ฝ่าย HR | ข้อมูลพนักงานใช้ได้เท่าที่จำเป็นต่องาน |
| 4 | โพสต์ทวงหนี้ | ทวงได้ แต่ประจานไม่ได้ |
| 5 | ดราม่าโซเชียล | เรื่องส่วนตัวระหว่างบุคคล ต้องไปใช้กฎหมายอื่น |
| 6 | ความยินยอมและการตลาด | ช่องที่ลูกค้าไม่ได้กดเอง ไม่ใช่ความยินยอม |
| 7 | สวมรอยตัวตน | PDPA บังคับองค์กรที่ถือข้อมูล ไม่ได้จับคนสวมรอย |
ถ้าอ่านครบ 7 ตอน คุณจะเห็นว่าเรื่องร้องเรียนส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากแฮกเกอร์ แต่มาจาก การตัดสินใจเล็ก ๆ ในงานประจำวัน โพสต์หนึ่งโพสต์ มุมกล้องหนึ่งมุม ช่องติ๊กหนึ่งช่อง และฟอร์มที่ไม่ถามต่อ
ให้ Kooru ช่วยปิดช่องที่คนสวมรอยใช้ ก่อนลูกค้าคนถัดไปจะเจอเบอร์แปลกในชื่อตัวเอง
Kooru ช่วยตรวจขั้นตอนยืนยันตัวตน ช่องทางรับคำขอ “นี่ไม่ใช่ฉัน” สัญญากับผู้รับจ้าง และแผนรับมือเหตุละเมิด ให้พร้อมก่อนเกิดเรื่อง เพราะทั้ง 3 เรื่องในบทความนี้มีจุดร่วมเดียวกัน คือ เจ้าของข้อมูลต้องพิสูจน์ว่า “นี่ไม่ใช่ฉัน” และองค์กรต้องตอบได้เร็ว
1. ตรวจช่องโหว่ทั้งธุรกิจใน 3 วันทำการ
เริ่มจาก Kooru Data Shield แพ็กเกจ Assessment ราคา 5,900 บาท ทีมกฎหมายตรวจฟอร์ม ขั้นตอนยืนยันตัวตน และเอกสาร แล้วส่งรายงานพร้อมแผนแก้ภายใน 3 วันทำการ
2. ชุดรับมือเหตุละเมิดข้อมูล
ใช้ ชุดเอกสารรับมือเหตุละเมิดข้อมูล 12 แบบฟอร์ม เพื่อให้ทีมรู้ว่าต้องแจ้งใคร เมื่อไร ด้วยเอกสารอะไร ภายใน 72 ชั่วโมง
3. ระบบรับคำขอใช้สิทธิและสัญญากับผู้รับจ้าง
ใช้ ชุดแบบฟอร์มคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูล ให้คำขอแก้ข้อมูลไม่ถูกปล่อยค้าง และ ชุดสัญญา DSA และ DPA สำหรับขนส่ง คลังสินค้า และผู้รับจ้างที่ถือข้อมูลลูกค้า
4. บริการ DPO รายเดือน
ถ้าธุรกิจของคุณเปิดบัญชี เปิดบริการ หรือส่งของให้ลูกค้าทุกวัน ดู บริการ DPO as a Service ของ Kooru
ติดต่อเรา
ทักมาทาง LINE @kooru เล่าสั้น ๆ ว่าธุรกิจของคุณรับข้อมูลยืนยันตัวตนตรงไหนบ้าง ทีมกฎหมาย Kooru ตอบในเวลาทำการ ปรึกษาเบื้องต้น 15 นาทีไม่มีค่าใช้จ่าย
ข้อความฝากให้คิด
ชื่อของคุณถูกใช้ได้ทุกวัน โดยที่คุณไม่ต้องอยู่ตรงนั้น
ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะ ยังเป็นข้อมูลของคุณ แต่ไม่ใช่ทุกปัญหาที่ PDPA ตอบได้
ระบบที่ไม่ถามต่อ คือระบบที่คนสวมรอยชอบที่สุด
เบอร์ที่สามในชื่อคุณอาจไม่เคยถูกใช้ หรืออาจถูกใช้ไปแล้ว คุณจะรู้ก็ต่อเมื่อเช็ก
และคำถามที่ทุกธุรกิจควรตอบให้ได้ ไม่ใช่ “เรายืนยันตัวตนลูกค้าหรือยัง” แต่คือ “ถ้ามีคนบอกว่านี่ไม่ใช่ฉัน เราแก้ได้ภายในกี่วัน”
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับการถูกสวมรอยตัวตนและ PDPA
1. โดนคนแอบอ้างใช้ชื่อเรา ร้องเรียนตาม PDPA ได้ไหม?
ร้องได้ แต่ได้ผลเมื่อมีผู้ควบคุมข้อมูลที่ฝ่าฝืน PDPA ในผลการพิจารณาที่ 18/2566 หมอที่ถูกเอาชื่อและใบอนุญาตไปแอบอ้างร้องเรียน แต่คณะกรรมการไม่รับเรื่อง เพราะยืนยันไม่ได้ว่าผู้ถูกร้องเป็นผู้ควบคุมข้อมูลที่ฝ่าฝืนกฎหมาย กรณีแบบนี้มักต้องใช้กฎหมายอาญาหรือ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
2. ข้อมูลที่เปิดเผยบนเว็บไซต์ราชการหรือสภาวิชาชีพ ยังเป็นข้อมูลส่วนบุคคลไหม?
ยังเป็นข้อมูลส่วนบุคคล เพราะระบุตัวบุคคลได้ แต่การที่ข้อมูลถูกเผยแพร่โดยชอบเพื่อให้ประชาชนตรวจสอบ ไม่ได้ทำให้เว็บไซต์นั้นเป็นฝ่ายผิดเมื่อมีคนเอาไปใช้แอบอ้าง คนที่เอาไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ต่างหากที่ต้องรับผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
3. มีคนแอบอ้างเป็นแพทย์ ต้องแจ้งที่ไหน?
แจ้งแพทยสภา เพราะ พ.ร.บ.วิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 มาตรา 26 ห้ามผู้ไม่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพหรือแสดงตนว่าพร้อมประกอบวิชาชีพ มีโทษตามมาตรา 43 จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และแจ้งความถ้ามีคนถูกหลอกเอาเงิน
4. จะเช็กได้อย่างไรว่ามีเบอร์มือถือกี่เบอร์ลงทะเบียนด้วยบัตรประชาชนของเรา?
ใช้แอป “3 ชั้น” ของ กสทช. หรือเว็บไซต์ 3steps.nbtc.go.th ซึ่งแสดงเบอร์ที่ลงทะเบียนในชื่อเรา แจ้งเบอร์ที่ไม่ใช่ของเรา และล็อกไม่ให้เปิดซิมใหม่ได้ หรือเช็กผ่านแอปของแต่ละค่ายแบบที่ผู้ร้องในผลการพิจารณาที่ 19/2566 ทำ
5. เจอเบอร์ที่ไม่ใช่ของเราลงทะเบียนในชื่อเรา ต้องทำอย่างไร?
แจ้งค่ายมือถือเจ้าของเบอร์ให้ยกเลิก ขอเลขอ้างอิงและเก็บหลักฐาน ในผลการพิจารณาที่ 19/2566 ค่ายยกเลิกเบอร์ที่ไม่ใช่ของผู้ร้องแล้ว ถ้าค่ายไม่แก้ ใช้หลักฐานนั้นร้องเรียนต่อ กสทช. หรือตาม PDPA ได้ เพราะค่ายมีหน้าที่ดูแลข้อมูลให้ถูกต้องตามมาตรา 35
6. รหัส 179เลขบัตร# ใช้ทำอะไร?
ใช้เช็กว่าซิมที่กำลังโทรออกอยู่ ลงทะเบียนตรงกับเลขบัตรประชาชนนั้นหรือไม่ ระบบตอบว่าตรงกันหรือไม่ตรงกัน แต่ไม่ได้แสดงรายการเบอร์ทั้งหมดที่ลงทะเบียนในชื่อเรา ถ้าต้องการดูทั้งหมด ให้ใช้แอป 3 ชั้นของ กสทช.
7. มีคนใช้ชื่อเราเป็นผู้ส่งพัสดุ ทำอย่างไรได้บ้าง?
แจ้งบริษัทขนส่งให้ตรวจสอบและแก้ข้อมูลผู้ส่งในระบบ เก็บหลักฐานการแจ้งเตือนในแอป และแจ้งความถ้ามีการเรียกเก็บเงินหรือความเสียหาย ในผลการพิจารณาที่ 4/2567 ผู้ร้องร้องเรียนบริษัทขนส่ง และคู่กรณีตกลงกันได้ก่อนคณะกรรมการวินิจฉัย
8. บริษัทขนส่งต้องรับผิดชอบไหม ถ้ามีคนใช้ชื่อคนอื่นเป็นผู้ส่ง?
บริษัทขนส่งไม่ใช่ผู้แอบอ้าง แต่เป็นผู้ควบคุมข้อมูลของระบบที่บันทึกชื่อผู้ส่ง จึงต้องดูแลให้ข้อมูลถูกต้องตามมาตรา 35 และตอบคำขอแก้ข้อมูลของเจ้าของข้อมูล ส่วนคนที่แอบใช้ชื่ออาจมีความผิดตามกฎหมายอื่น
9. มีคนเอาบัตรประชาชนของเราไปใช้ ผิดกฎหมายอะไร?
ถ้าเอาบัตรประชาชนของคนอื่นไปแสดงว่าเป็นเจ้าของบัตร อาจผิด พ.ร.บ.บัตรประจำตัวประชาชน มาตรา 15 โทษจำคุก 6 เดือนถึง 5 ปี และปรับ 10,000 ถึง 100,000 บาท ถ้าใช้แค่ข้อมูลบนบัตรเพื่อหลอกเอาเงิน อาจเข้าความผิดฐานฉ้อโกงโดยแสดงตนเป็นคนอื่นตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 342
10. ธุรกิจจะป้องกันไม่ให้ระบบถูกใช้สวมรอยได้อย่างไร?
ยืนยันตัวตนให้เหมาะกับความเสี่ยง ไม่เชื่อชื่อตามที่กรอกเมื่อชื่อนั้นจะถูกแสดงหรือใช้ทางกฎหมาย มีช่องทางให้เจ้าของข้อมูลแจ้งว่า “นี่ไม่ใช่ฉัน” ตอบคำขอแก้ข้อมูลภายในเวลาที่กำหนด ส่งแจ้งเตือนเมื่อมีบริการใหม่ในชื่อลูกค้า และมีแผนแจ้งเหตุละเมิดภายใน 72 ชั่วโมงตามมาตรา 37 (4)
อ้างอิง (References)
- คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ คณะที่ 2 สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. (30 ส.ค. 2566). ผลการพิจารณาที่ 18/2566 เรื่อง ไม่รับเรื่องร้องเรียน (ชื่อและภาพใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมถูกนำไปแอบอ้าง)
- คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ คณะที่ 2. (30 ส.ค. 2566). ผลการพิจารณาที่ 19/2566 เรื่อง ยุติเรื่องร้องเรียน (เบอร์โทรศัพท์ที่ลงทะเบียนด้วยเลขบัตรประชาชนของผู้ร้อง)
- คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ คณะที่ 2. (24 ม.ค. 2567). ผลการพิจารณาที่ 4/2567 เรื่อง ยุติเรื่องร้องเรียน (พัสดุที่ใช้ชื่อผู้ร้องเป็นผู้ส่ง)
- พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4, 6, 35, 36, 37, 74, 77, 78, 83, 84 และ 90
- ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ว่าด้วยการยื่น การไม่รับเรื่อง การยุติเรื่อง การพิจารณา และระยะเวลาในการพิจารณาคำร้องเรียน พ.ศ. 2565 ข้อ 8 (2) และ พ.ศ. 2566 ข้อ 13 (6) ตามที่อ้างในเอกสารผลการพิจารณา
- ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 342
- พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2560 มาตรา 14 และ 16
- พระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 มาตรา 26 และ 43
- พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2526 มาตรา 15
- สำนักงาน กสทช. แอปพลิเคชัน 3 ชั้น (ตรวจ แจ้ง ล็อก) และประกาศให้ผู้ถือเลขหมายตั้งแต่ 6 เลขหมายต่อผู้ให้บริการยืนยันตัวตน (มีผล 16 ม.ค. 2567)
- AiPDPA. บทความและคู่มือเรื่องคำขอใช้สิทธิ การแจ้งเหตุละเมิด และข้อยกเว้นมาตรา 4 สืบค้นจาก https://aipdpa.com
- TechLawNow. ข่าวกฎหมายเทคโนโลยี กรณี SIM swap, Digital Post ID และ พ.ร.ก.อาชญากรรมทางเทคโนโลยี สืบค้นจาก https://techlawnow.com
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการตัดสินใจทางธุรกิจ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี เรื่องเล่าสรุปจากเอกสารผลการพิจารณาเรื่องร้องเรียนที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ ส่วนที่ระบุว่าเป็นความเห็นของผู้เขียนหรือข้อคิดเป็นการวิเคราะห์เพิ่มเติม ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของเอกสาร เราไม่ระบุชื่อบุคคลและองค์กรในเรื่องเล่าเพื่อมุ่งที่หลักการ
โดย: คุณภูวรา (Khun Phuwara) – ที่ปรึกษาอาวุโสด้านกลยุทธ์ธุรกิจและ Legal-Tech แห่ง Kooru
คำถามที่พบบ่อย
โดนคนแอบอ้างใช้ชื่อเรา ร้องเรียนตาม PDPA ได้ไหม?
ร้องได้ แต่ได้ผลเมื่อมีผู้ควบคุมข้อมูลที่ฝ่าฝืน PDPA ในผลการพิจารณาที่ 18/2566 หมอที่ถูกเอาชื่อและใบอนุญาตไปแอบอ้างร้องเรียน แต่คณะกรรมการไม่รับเรื่อง เพราะยืนยันไม่ได้ว่าผู้ถูกร้องเป็นผู้ควบคุมข้อมูลที่ฝ่าฝืนกฎหมาย กรณีแบบนี้มักต้องใช้กฎหมายอาญาหรือ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
เจอเบอร์ที่ไม่ใช่ของเราลงทะเบียนในชื่อเรา ต้องทำอย่างไร?
แจ้งค่ายมือถือเจ้าของเบอร์ให้ยกเลิก ขอเลขอ้างอิงและเก็บหลักฐาน ในผลการพิจารณาที่ 19/2566 ค่ายยกเลิกเบอร์ที่ไม่ใช่ของผู้ร้องแล้ว ถ้าค่ายไม่แก้ ใช้หลักฐานนั้นร้องเรียนต่อ กสทช. หรือตาม PDPA ได้ เพราะค่ายมีหน้าที่ดูแลข้อมูลให้ถูกต้องตามมาตรา 35
มีคนใช้ชื่อเราเป็นผู้ส่งพัสดุ ทำอย่างไรได้บ้าง?
แจ้งบริษัทขนส่งให้ตรวจสอบและแก้ข้อมูลผู้ส่งในระบบ เก็บหลักฐานการแจ้งเตือนในแอป และแจ้งความถ้ามีการเรียกเก็บเงินหรือความเสียหาย ในผลการพิจารณาที่ 4/2567 ผู้ร้องร้องเรียนบริษัทขนส่ง และคู่กรณีตกลงกันได้ก่อนคณะกรรมการวินิจฉัย





